Indian Railway: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಟಿಕೆಟ್ ಸಿಗದೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕೋಟಾ (Emergency Quota – EQ) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಸೀಟು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಟುಗಳು ತುಂಬಿದರೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ವೈಟಿಂಗ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಟಿಕೆಟ್ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ, ಈ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕೋಟಾ ಮೂಲಕ ಸೀಟು ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಸೌಲಭ್ಯವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕೋಟಾ ಯಾರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ?
ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಈ ವಿಶೇಷ ಕೋಟಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಿಜವಾದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುವವರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಕೆಳಗಿನವರು ಬಳಸಬಹುದು.
-
ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು
-
ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಶಾಸಕರು
-
ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು
-
ಹಿರಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು
ಇವರ ಜೊತೆಗೆ, ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರೂ ಕೂಡ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಇರುವ ಅವಕಾಶ
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹಳ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
-
ಗಂಭೀರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ
-
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಾವು ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಘಟನೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ
-
ಉದ್ಯೋಗ ಸಂದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇದ್ದರೆ
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕೋಟಾ ಮೂಲಕ ಸೀಟು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕೋಟಾ ಸೀಟು ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?
ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕೋಟಾ ಸೀಟು ಪಡೆಯಲು ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
ಮೊದಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ರೈಲು ಟಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ವೈಟಿಂಗ್ ಲಿಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಿರಬೇಕು. ನಂತರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಡಿವಿಷನಲ್ ರೈಲ್ವೆ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ (DRM) ಕಚೇರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಅರ್ಜಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಬಹುದು:
-
ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿ
-
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾವೆ
-
ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ
ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ಯಾವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ರೈಲು ಹೊರಡುವ ಮೊದಲು ಚಾರ್ಟ್ ತಯಾರಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೈಲು ಹೊರಡುವುದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 4 ಗಂಟೆಗಳ ಮುನ್ನ, ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕೋಟಾದ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದಿರುವ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಸೀಟು ಖಚಿತವೇ?
ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕೋಟಾ ಮೂಲಕ ಸೀಟು ಸಿಗುವುದು ಖಚಿತವಲ್ಲ. ಸೀಟಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೀಟು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು, ಮಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟಾಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸೀಟು ಸಿಗದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೂ ನಿಜವಾದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.